Sevimli Bilgi Durağı Yazılar

Osmanlıca’da “Cahil” Ne Demek? Sert Bir Kavramla Yüzleşmeye Davet Şunu en başta söyleyeyim: “Cahil” dendiğinde akla yalnızca okuma yazma bilmeyen biri geliyorsa, meseleyi tarihsel bağlamından koparıyoruz. Osmanlıca’da bu kelime, bilmemekten çok daha fazlasını; bilmek istememeyi, eleştiriye kapanmayı ve toplumsal hiyerarşiyi meşrulaştıran bir etik-dil aracını işaret eder. Evet, ağır konuşuyorum; çünkü “cahil” sözcüğü, yüzyıllar boyunca sadece bireyleri değil, kimlerin konuşmaya yetkili olduğuna karar veren bir bariyeri de kurdu. Şimdi bu bariyerle açık açık hesaplaşalım. En zor ihtimal şudur: “Cahil” dediğimiz kişi bazen tarih boyunca iktidarın hoşuna gitmeyen herkesti. Osmanlıca’da “Cahil”in Kökeni ve Yazımı: Sadece Bir Sözlük Maddesi Değil Osmanlıca metinlerde “cahil”,…

1. Öğretim Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonomistin Girişi Ekonomide, her zaman kaynağın sınırlı olduğunu ve bu sınırlı kaynaklarla en verimli şekilde nasıl hareket edileceği gerektiğini tartışırız. Eğitimde de durum farklı değildir. Eğitim sistemi, bireylerin, ailelerin ve toplumların kaynaklarını nasıl dağıttığını belirler ve bu kaynaklar, toplumsal refahı doğrudan etkiler. “1. öğretim ne demek?” sorusuna yanıt verirken, bu kavramın ekonomiyle nasıl iç içe geçtiğini ve toplumsal gelişim üzerindeki etkilerini anlamamız önemlidir. Bir öğretimin, özellikle ilk öğretim aşamasının, bireysel ve toplumsal düzeyde ne gibi ekonomik sonuçlar doğurduğunu anlamak, eğitim politikalarını doğru bir şekilde değerlendirebilmek için kritik…

Meksika Kartelleri Tehlikeli mi? Korku Ekonomisinin Kalbinden Sert Bir Çıkış Net konuşacağım: “Meksika kartelleri tehlikeli mi?” sorusuna verilecek kibar bir cevap yok. Karteller sadece suç örgütü değil; korkuyu bir para birimi, şiddeti bir yönetim biçimi, yolsuzluğu bir iş modeli haline getirmiş kurumsal yapılardır. Sıra dışı değil, sistematikler. Ve tehlike dediğimiz şey, yalnızca bir kurşunun hızıyla değil, bir toplumun yavaş yavaş çürümesiyle ölçülür. Rahatsız olmaya hazırsanız başlayalım. Kısa cevap: Evet, Meksika kartelleri ölümcül derecede tehlikeli; çünkü yalnızca cana değil, kurumlara, ekonomiye ve toplumsal dokunun en ince liflerine saldırırlar. Meksika Kartelleri Tehlikeli mi? Tehlikenin Anatomisi “Meksika kartelleri tehlikeli mi?” diye soruyorsak, tehlikeyi…

[](https://teknoseyir.com/inceleme/koctas-3-kisilik-salincak-kirmizi?utm_source=chatgpt.com) Koçtaş’ta Salıncak Var mı? Bilimsel Bir Bakış Merhaba sevgili okurlar! Bugün, belki de çocukluğumuzun vazgeçilmezi olan salıncağın, modern yaşam alanlarındaki yerini ve Koçtaş gibi büyük yapı marketlerinde nasıl bir evrim geçirdiğini bilimsel bir merakla ele alacağız. Salıncağın yalnızca bir eğlence aracı olmanın ötesinde, psikolojik ve fiziksel faydalarıyla da dikkat çektiğini biliyor muydunuz? Hadi gelin, bu keyifli yolculuğa birlikte çıkalım. — Salıncağın Evrimi: Eğlenceden Sağlığa Salıncağın tarihçesi, insanlık tarihinin en eski dönemlerine kadar uzanır. İlk salıncaklar, basit ipler ve ağaç dallarından yapılırken, günümüzde metal iskeletler ve dayanıklı kumaşlarla donatılmıştır. Bu evrim, yalnızca estetik değil,…

Kaşarlı Yumurta Nasıl Yapılır? Bilimin Işığında Nefis Bir Tarifin Sırları Mutfak aslında küçük bir laboratuvardır. Tavada pişen her yumurta, eriyen her kaşar peyniri ve yayılan her koku, kimyanın ve fiziğin mükemmel uyumundan doğar. Bugün bu yazıda birlikte hem bilimsel merakımızı doyuracak hem de kahvaltı sofralarına lezzet katacak bir sorunun peşine düşüyoruz: Kaşarlı yumurta nasıl yapılır? Üstelik yalnızca tarifini değil, arkasındaki bilimi de konuşacağız. 🍳🔬 Yumurta ve Kaşarın Kimyası: Mutfakta Bilim Başlıyor Yumurtanın pişirme süreci aslında bir protein denatürasyonu sürecidir. Yumurtanın akı ve sarısı, farklı sıcaklıklarda katılaşır: Yumurta akı: 62–65°C’de pişmeye başlar. Yumurta sarısı: 65–70°C’de tam kıvamına gelir. Kaşar peyniri ise…

Kaynak Isı Nedir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir İnceleme Hayat bazen o kadar karmaşık olabilir ki, çok basit bir kavramın anlamını sorgulamak bile insanı derin düşüncelere sevk edebilir. Mesela, “kaynak ısı” dediğimizde, aklımıza hemen neler gelir? Sadece bilimsel bir terim mi, yoksa farklı bir anlamı var mı? Belki de bu terimi daha önce hiç duymamışsınızdır. İşte tam da bu noktada, “kaynak ısı” kavramına hem yerel hem de küresel bir bakış açısıyla yaklaşalım ve bu terimi birlikte keşfedelim. Kaynak Isı: Ne Demek? Öncelikle, “kaynak ısı” terimi birden fazla alanda kullanılabilen bir kavramdır. Bu kavramı hem fiziksel hem de metaforik anlamda ele…

Kavruk Çocuk Ne Demek? Bir Mahalle Hikâyesiyle Kalbe Dokunan Anlam Size bir hikâye anlatmak istiyorum. Hani akşamüstü güneşinin duvara vurduğu saatlerde, mahallenin sesi biraz kısıldığında anlatılan türden… “Kavruk çocuk” sözünü ilk kez işittiğim günü hatırlıyorum; kulağıma sanki birisinin adını fısıldar gibi geldi. O günden beri bu kelimenin kalplerde nasıl yankılandığını, tenlerde nasıl iz bıraktığını, gözlerde nasıl bir direnç parladığını düşünürüm. Kavruk Çocuk Ne Demek? (Sözün Kökü, Yükü, Işığı) “Kavruk çocuk” ifadesi çoğu yerde, güneşin altında büyümüş, tarlanın, sokağın, çalışmanın sıcaklığıyla teni koyulaşmış; yüzünde rüzgârın izini taşıyan çocukları betimler. Ama bu tanım, sadece dış görünüşe takılıp kalırsa eksik kalır. Oysa kavrukluk,…

Katık Etme Nedir? Gündelik Hayatın En Komik Cümlesi Üzerine Derin(!) Bir İnceleme Hayat bazen ciddi olmamalı… Hele ki “katık etme” gibi kulağa hem ciddi hem de komik gelen bir konuyu konuşuyorsak, ciddiyet kapıdan girerken biz pencereden kaçalım. 😄 Türkçemizin en renkli ifadelerinden biri olan “katık etme”, ilk duyduğunuzda size yemekle ilgiliymiş gibi gelebilir. (Haksız da sayılmazsınız çünkü “katık” deyince aklımıza ilk gelen ekmekle yenen bir şey olur.) Ama işin içinde çok daha fazla mizah, duygu ve strateji var. Hazırsanız gelin bu büyülü ifadeyi birlikte parçalara ayıralım! “Katık Etme” Ne Demek? Günlük Dilin Altın Madalyalı Deyimi “Katık etme” deyimi Türkçede genellikle…

Yeşil Deniz Bitti mi? – Varlığın Dalgaları Arasında Bir Felsefi Sorgu Bir filozof, dünyayı değil, dünyanın anlamını sorgular. “Yeşil deniz bitti mi?” sorusu, yalnızca bir doğa gözlemi değil; bir varoluş çağrısı, bir düşünsel yankıdır. Deniz, burada yalnızca suyun değil, bilginin, ahlakın ve varlığın kendisinin metaforudur. Eğer yeşil deniz bittiyse, belki de biten şey sadece bir doğa manzarası değil; insanın kendine ve evrene olan inancıdır. Etik Perspektif: Sorumluluğun Sularında İnsan Etik açısından bakıldığında “Yeşil deniz bitti mi?” sorusu, insanın doğaya karşı sorumluluğuna yöneltilmiş sessiz bir eleştiridir. Yeşil, yaşamın; deniz ise sürekliliğin rengidir. Bu iki sembolün birleşimi, doğayla uyum içinde var olmanın…

Ultra Her Şey Dahil Ne Demek? İnsan Psikolojisinde Sınırların Silikleştiği Bir Tatil Anlayışı Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: Tatilde Gerçekten Ne Arıyoruz? Bir psikolog olarak insanların “tatil” kavramına yüklediği anlamı yıllardır inceliyorum. Her yaz aynı cümleleri duyarım: “Bu yıl ultra her şey dahil bir otele gideceğiz.” Bu söz, yalnızca bir tatil planını değil; aynı zamanda bir psikolojik arayışı temsil eder. Peki, “ultra her şey dahil” ne demek? Gerçekten sınırsız bir özgürlük mü sunar, yoksa farkında olmadan bizi görünmez bir kalıba mı sokar? Bu yazıda, bu popüler tatil konseptini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden inceleyerek, “her şey dahil”in ötesinde insanın “hiçbir…